środa, 31 grudnia 2025

Huta szkła Wendzin (Wędzina)

Mapa Południowych Prus - Gilly 1803 r.

Huta szkła Wendzin (Wędzina) w powiecie lublinieckim (obecnie woj. śląskie) funkcjonowała w XVIII wieku na terenie ówczesnych Prus. Nazwa wsi Wędzina pochodzi od polskiego określenia oznaczającego "wędlinę" i związana jest z wytwarzaniem we wsi wędzonych produktów mięsnych. Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia najstarszą nazwę miejscowości w obecnej polskiej formie "Wędzina" tłumacząc jej znaczenie  jako wieś wędzonego mięsa. Niemcy zgermanizowali nazwę na Wendzin w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie. Nazwa huty szkła była zapisywana w pisowni niemieckiej Wendzin lub Wenzin.

W danych statystycznych z 1767 roku wymieniona jest nowo założona huta szkła w Wendzin (na północny zachód od Lublinitz) zatrudniająca 10 pracowników; jest ona wymieniana jeszcze w 1798 roku, ale w 1799 roku została opisana jako nieistniejąca. Zatem działała w latach 1767–1799.

Sklarnia na mapie Prus z 1877 r.

Obecna część wsi Szklarnia (na niemieckich mapa Sklarnia) na południe od centrum wsi Wędzina prawdopodobnie odnosi się do właściwej lokalizacji huty szkła i znajduje się tam ulica Szklarska. Na mapie Gilly'ego z 1803 roku na południe od wsi zaznaczona jest stara huta szkła (Alte Glashuette). W 1830 roku „Sklarnia” koło Wendzin jest wymieniana jako miejsce dawnej huty szkła. Ówczesny Wendzin należał do katolickiej parafii Sieraków (Sierokau).


Antoni Amort

Antoni Sebastian Józef Amort urodził się 26 stycznia 1798 roku w Krakowie. Wywodził się z rodziny mieszczańskiej o tradycjach handlowych – b...